3-2-1 kuralı nedir?
3-2-1 yedekleme kuralı, veri koruma dünyasında yıllardır kabul gören basit bir formüldür. Verinizin güvenliğini üç sayıyla özetler:
- 3 kopya: Asıl veri artı en az iki yedek, toplam üç kopya.
- 2 farklı ortam: Kopyaları en az iki farklı türde depolama ortamında tutun (örneğin sunucu diski ve harici bir sunucu ya da NAS).
- 1 uzak konum: Kopyalardan en az biri, asıl verinin bulunduğu binadan uzakta olsun.
hızlı geri yükleme
felakete karşı güvence
Her yedekleme çalışmasında veri önce yerel kopyaya, ardından uzak konuma akar.
Neden bu üç sayı?
Neden 3 kopya?
Tek bir yedek, tek bir arıza noktası demektir. Bir diskin bozulma olasılığı düşük olsa da iki bağımsız kopyanın aynı anda bozulma olasılığı çok daha düşüktür. Yedeğin kendisi de bozulabilir; üçüncü kopya, tam bu ihtimale karşı güvencedir.
Neden 2 farklı ortam?
Aynı türden cihazlar aynı sebeple birlikte bozulabilir: aynı üretim partisi, aynı yazılım hatası, aynı elektrik sorunu. Farklı ortamlar (örneğin sunucu diski ve ağdaki ayrı bir yedek sunucu), tek bir sorunun ikisini birden etkileme ihtimalini azaltır.
Neden 1 uzak konum?
Yangın, su baskını, hırsızlık ya da fidye yazılımı gibi olaylar tüm bir ofisi veya ağı etkileyebilir. Uzak bir konumdaki kopya, bu felaket senaryolarında hayatta kalan kopyadır. Uzak konum, başka bir bina, başka bir şehir ya da güvenli bir yedekleme sunucusu olabilir.
Küçük bir işletme için örnek uygulama
| Kopya | Nerede? | Amacı |
|---|---|---|
| 1. Canlı veri | Sunucudaki diskler | Günlük çalışma |
| 2. Yerel yedek | Ayrı bir disk, NAS veya ağdaki başka bir makine | Silinen dosyaların ve bozulan veritabanının hızla geri getirilmesi |
| 3. Uzak yedek | Başka bir lokasyondaki SFTP sunucusu | Yangın, hırsızlık, fidye yazılımı gibi felaketler |
Bu yapı, günlük küçük kayıplarda hızlı (yerel kopya), büyük felaketlerde güvenli (uzak kopya) bir yol sunar. Her iki senaryo için ayrı bir kopyanız olur.
3-2-1-1-0: kuralın modern hali
Fidye yazılımlarının yedekleri de hedef almasıyla birlikte kural genişletildi:
- +1: Kopyalardan en az biri çevrimdışı (ağdan ayrı) ya da değiştirilemez (immutable) olsun. Saldırgan o kopyaya ulaşıp silemesin.
- 0: Yedeklerde sıfır hata hedefi: yedekler doğrulanmış ve geri yüklemesi test edilmiş olsun.
"Yedeğim var" ile "yedeğim çalışıyor" aynı şey değildir. Sıfır hata hedefi, yedeğin bir gün gerçekten geri yüklenebileceğini kanıtlamak demektir.
Sık yapılan hatalar
- Aynı diskte farklı klasör = farklı ortam sanmak. Disk bozulursa ikisi birden gider.
- Bulut senkronizasyonunu yedek saymak. Silme ve bozulma da senkronize olur.
- Uzak kopyayı şifresiz tutmak. Yedeğiniz başka bir yerde duruyorsa, çalınması halinde okunamaması gerekir. AES-256 gibi güçlü bir şifreleme kullanın.
- Düz FTP kullanmak. FTP verileri şifresiz taşır. Mümkünse SSH tabanlı SFTP ile aktarım yapın.
- Uzak kopyayı hiç denememek. Uzak sunucuya gerçekten yazıldığını ve oradan geri yükleme yapılabildiğini periyodik olarak doğrulayın.
- Yedeği aynı hesapla erişilebilir bırakmak. Saldırı sırasında ele geçirilen hesap, yedeği de silebilir.
Kontrol listesi
- Verimin en az 3 kopyası var mı (canlı veri + 2 yedek)?
- Kopyalar en az 2 farklı depolama ortamında mı?
- En az bir kopya farklı bir fiziksel konumda mı?
- Yedekler şifreli mi ve şifreleme parolası güvenli bir yerde mi?
- Aktarım SFTP gibi şifreli bir yöntemle mi yapılıyor?
- Başarısız yedekler için bildirim alıyor muyum?
- Son 3 ayda bir geri yükleme testi yaptım mı?
DenizBackup ile 3-2-1
DenizBackup'ta aynı iş için birden fazla hedef tanımlayabilir; örneğin bir yerel yedek konumuna ve bir uzak FTP / SFTP sunucusuna aktarım yapabilirsiniz. Yedekleriniz AES-256 ile şifrelenir, ayar dosyaları şifreli saklanır, erişim bilgileri için Windows Credential Manager desteği sunulur. Her aktarım loglanır ve sonuçlar e-posta ile bildirilir.
Devamı: Kopyalarınızı nasıl alacağınıza karar vermek için tam, farklılık ve artımlı yedekleme yazımıza göz atın.