Üç temel yedek türü
Her gün tüm verinizi baştan kopyalamak güvenlidir ama maliyetlidir: zaman, ağ bandı ve depolama alanı harcar. Verinin büyük bölümü günden güne değişmez; bu yüzden yedekleme çözümleri üç temel yöntem sunar. Doğru karışım, hem hızlı yedek almanızı hem de hızlı geri yüklemenizi sağlar.
Tam yedekleme (Full)
Seçilen verinin tamamının kopyasını alır. Her tam yedek kendi başına yeterlidir; geri yüklemek için başka hiçbir yedeğe ihtiyaç duymazsınız. Bunun karşılığında en çok zaman ve alanı o tüketir.
Farklılık yedeklemesi (Differential)
Son tam yedekten bu yana değişen her şeyi kopyalar. Aradan geçen gün sayısı arttıkça fark yedeği de büyür, çünkü her seferinde tam yedekten beri biriken değişiklikler yeniden yazılır. Geri yüklemek için son tam yedek + son fark yedeği yeterlidir.
Artımlı yedekleme (Incremental)
Yalnızca bir önceki yedekten (türü ne olursa olsun) bu yana değişenleri kopyalar. En küçük ve en hızlı yedek türüdür. Ancak geri yüklemek için tam yedek + araya giren tüm artımlı yedekler, doğru sırayla gereklidir.
Mavi sütun haftanın ilk tam yedeğidir. Fark yedekleri gün geçtikçe büyür, artımlı yedekler ise her gün küçük kalır. Oranlar örnektir.
Yan yana karşılaştırma
| Özellik | Tam | Farklılık | Artımlı |
|---|---|---|---|
| Yedekleme süresi | En uzun | Orta, gün geçtikçe artar | En kısa |
| Depolama ihtiyacı | En yüksek | Orta | En düşük |
| Geri yükleme için gereken | Yalnızca o tam yedek | Tam + son fark yedeği | Tam + tüm artımlılar (sırayla) |
| Geri yükleme hızı | En hızlı ve en basit | Hızlı | En yavaş, zincir uzadıkça |
| Risk | Düşük | Tam yedeğe bağımlı | Zincirdeki tek bozuk halka geri yüklemeyi engelleyebilir |
Geri yükleme zinciri neden önemli?
Yedek türünü seçerken yalnızca "hangisi daha hızlı alınır" sorusuna bakmayın; asıl önemli olan, kriz anında kaç parçaya ihtiyaç duyduğunuzdur. Çarşamba günü bir sorun yaşadığınızı varsayalım:
- Tam yedek: Salı günkü tam yedeği geri yüklersiniz; bitti.
- Farklılık: Pazartesi tam yedeği + Salı fark yedeği. İki parça.
- Artımlı: Pazartesi tam yedeği + Salı artımlısı; hafta ilerledikçe zincir uzar ve her halkanın sağlam olması gerekir.
Fark ve artımlı yedekler tam yedeğe bağlıdır. Tam yedek bozulursa, ona bağlı tüm yedekler de işe yaramaz. Bu yüzden tam yedeği düzenli aralıklarla yenileyin ve doğrulayın.
Hangisini ne zaman kullanmalı?
| Durum | Öneri |
|---|---|
| Veri küçük, yedek penceresi geniş | Her gün tam yedek, en basit ve güvenli yol |
| Veri orta/büyük, geri yükleme hızı önemli | Haftalık tam + günlük farklılık yedeği |
| Çok büyük veri, dar yedek penceresi | Tam + sık artımlı yedekler (zinciri yakından izleyerek) |
| Veritabanı ve kritik kayıtlar | Kayıt kaybını azaltmak için fark yedeğinin yanında sık yedek alın |
Çoğu işletme için önerilen plan
Küçük ve orta ölçekli işletmeler için çoğu zaman en dengeli yöntem şudur:
- Haftada bir tam yedek (örneğin pazar gecesi, iş yükü düşükken).
- Diğer günlerde farklılık yedeği (her gece).
- Geçmiş sürümleri saklayın. Son birkaç haftanın yedeklerini tutun, daha eskileri politikaya göre otomatik temizleyin.
- Başarılı ve başarısız her çalışma için bildirim alın.
- Ayda bir örnek geri yükleme yapın.
Bu plan, geri yüklemede en fazla iki parçaya ihtiyaç duyar (tam + son fark) ve artımlı yedeklerdeki uzun zincir riskini taşımaz.
Eski yedekleri yönetmek
Yedekler birikir. Hiçbir temizlik politikası olmayan bir sistem, bir süre sonra hedef alanını doldurur ve yeni yedekler başarısız olmaya başlar. Saklama süresini (retention) iş gereksinimlerinize göre belirleyin: örneğin son 4 haftalık günlük yedekler, son 6 aylık haftalık yedekler. Bunu elle değil, otomatik yapın. Aksi halde hem alan hem de dikkat dağılır.
DenizBackup'ta yedek türleri
DenizBackup ile klasörlerinizi tam veya farklılık yedeği ile koruyabilir, akıllı diff karşılaştırma sayesinde yalnızca değişenleri aktarabilirsiniz. İşleri günlük, haftalık ya da özel zamanlama kurallarıyla çalıştırır, eski yedekleri otomatik temizler ve geçmiş sürümlere dosya geçmişi üzerinden ulaşırsınız. SQL Server veritabanları ise .bak formatında yedeklenir.
Sonraki okuma: Kopya sayısı ve konumu için 3-2-1 yedekleme kuralı; veritabanları için SQL Server yedekleme rehberi.
