Yedekleme süresi neden önemli?
"Yedeğim gece çalışıyor" cümlesi yalnızca yedeğin gece bitmesi şartıyla doğrudur. Veri büyüdükçe ya da internet hızı düşük kaldıkça yedek sabaha yetişmeyebilir, iş saatlerine taşar ve ağı yavaşlatır. Aynı hesap geri yükleme için de geçerlidir: felaket anında verinizi geri indirmek saatler ya da günler alabilir.
İyi haber: Süreyi önceden, basit bir formülle tahmin edebilirsiniz.
Temel formül
Süre = Veri boyutu ÷ (Bant genişliği × Verimlilik)
Birimleri aynı ölçüye getirmeyi unutmayın: veri bayt (GB), bant genişliği ise bit (Mbps) cinsindendir. 1 bayt = 8 bittir.
Örneğin 100 GB'ı 100 Mbps hatla %70 verimle göndermek isterseniz: 100 GB × 8.000 = 800.000 megabit; 100 Mbps × 0,70 = 70 Mbps. 800.000 ÷ 70 ≈ 11.429 saniye, yani yaklaşık 3 saat 10 dakika.
Verimlilik çarpanı gerçek hayatı hesaba katar: ağ yükü, protokol ek yükü, şifreleme ve sunucu hızı teorik hızın hiçbir zaman tamamını kullanmanıza izin vermez. %60-80 arası makul bir başlangıçtır.
Süre hesaplayıcı
Yedeğiniz ne kadar sürer?
Değerleri kendi ortamınıza göre değiştirin. Yükleme (upload) hızını girin: yedekler uzak sunucuya yüklenir.
Tahmindir. 1 GB = 1.000 MB varsayımıyla hesaplanır; gerçek süre ağınıza, sunucunuza ve verinizin yapısına göre değişir.
Hız farkı süreyi nasıl değiştirir?
Aynı 100 GB'lık verinin üç farklı bağlantıdaki yaklaşık aktarım süresi (%70 verimlilik):
Çubukların dolma hızları ölçekli değildir; gerçek süreler sağdaki değerlerdir.
Farklı veri boyutları için tahmini süreler (%70 verimlilik)
| Veri boyutu | 10 Mbps | 50 Mbps | 100 Mbps | 1 Gbps |
|---|---|---|---|---|
| 100 GB | ≈ 32 saat | ≈ 6 sa 20 dk | ≈ 3 sa 10 dk | ≈ 19 dk |
| 500 GB | ≈ 6,6 gün | ≈ 32 saat | ≈ 16 saat | ≈ 1 sa 35 dk |
| 1 TB | ≈ 13 gün | ≈ 2,6 gün | ≈ 32 saat | ≈ 3 sa 10 dk |
Dikkat edilecek 5 nokta
1. Yükleme (upload) hızı, indirme hızından düşüktür
Birçok internet aboneliğinde yükleme hızı indirme hızından belirgin biçimde düşüktür. Yedek yüklediğiniz için belirleyici olan upload'dur. Hız testlerinde "yükleme" değerine bakın.
2. Mbps ile MB/sn aynı şey değildir
Bağlantı hızları bit cinsinden (Mbps), dosya boyutları bayt cinsinden verilir. 100 Mbps ≈ 12,5 MB/sn'dir; hesabı buna göre yapın.
3. İlk yedek hep en uzunudur
İlk tam yedek tüm veriyi taşır. Sonraki yedekler, farklılık yedeklerinde olduğu gibi yalnızca değişen veriyi gönderir; süre dramatik biçimde kısalır. Hesaplayıcıdaki "günlük yedek" değeri bunu gösterir.
4. Yedek penceresini planlayın
Yedeklemenin iş saatleriyle çakışmaması gerekir. İlk yedek bir gecede bitmeyecekse, hafta sonuna yayın ya da veriyi bölümlere ayırarak aşamalı gönderin.
5. Geri yükleme süresini de hesaplayın
Geri yükleme, çoğunlukla indirme hızıyla çalışır; yine de büyük bir veritabanını uzak sunucudan geri çekmek saatler sürebilir. Bu nedenle 3-2-1 kuralı hızlı geri dönüş için yerel bir kopya da öngörür.
Yedekleme süresini kısaltmanın yolları
- Farklılık yedeklerini kullanın. Her gün tüm veriyi göndermeyin; yalnızca değişeni gönderin.
- Gereksiz veriyi hariç tutun. Geçici dosyalar, önbellekler ve yeniden üretilebilir veriler yedek kapsamına girmesin.
- Sıkıştırmayı değerlendirin. Metin ve veritabanı yedekleri iyi sıkışır; fotoğraf ve video gibi önceden sıkıştırılmış veriler sıkışmaz. (Şifreleme sıkıştırmayı engellediği için sırayla önce sıkıştırılır, sonra şifrelenir.)
- Yedeği iş saatleri dışına zamanlayın. Gece ya da hafta sonu.
- Hattı yükseltmeyi düşünün. Özellikle yükleme hızı düşükse, bir üst paket ya da ayrı bir yedekleme hattı ciddi fark yaratır.
- İlk yedeği yerelde alın. Çok büyük veriler için ilk kopyayı yerel bir diske alıp ardından yalnızca değişiklikleri uzak konuma göndermek mantıklı olabilir.
DenizBackup ile planlama
DenizBackup, işleri günlük, haftalık ya da özel kurallarla zamanlamanıza izin verir; böylece yedekleri iş saatlerinin dışına taşıyabilirsiniz. Farklılık yedeği ve akıllı diff karşılaştırma ile ilk tam yedekten sonra yalnızca değişen veriyi aktarır. Her işlem loglanır, böylece yedeklerinizin gerçekte ne kadar sürdüğünü görüp planınızı buna göre ayarlayabilirsiniz.
Sonraki okuma: Hedef sunucuya hangi protokolle bağlanmanız gerektiğini FTP, SFTP ve FTPS farkı yazımızda bulabilirsiniz.
